‘Jesse moet echt beter leren plannen.’

Het is zo’n opmerking die tijdens een leerlingbespreking gemakkelijk voorbijkomt. Jesse vergeet regelmatig zijn huiswerk, begint steevast te laat aan een werkstuk en kwam vorige week op zondagavond tot de ontdekking dat hij de volgende dag drie toetsen had. Niet handig natuurlijk en dus is de conclusie snel getrokken: Jesse kan niet plannen.

Toch heb ik bij zo’n conclusie altijd de neiging om een vervelende vraag te stellen: wie heeft het hem eigenlijk geleerd?

We vinden het heel normaal dat een leerling eerst uitleg krijgt voordat hij een wiskundesom moet maken. We oefenen werkwoordspelling voordat we verwachten dat de d’s en t’s op de juiste plek terechtkomen en niemand geeft een brugklasser een boek Frans met de mededeling: ‘Hier heb je hoofdstuk 1 tot en met 6, succes ermee.’

Maar met plannen doen we soms bijna precies dat. Een leerling krijgt een agenda, een rooster, huiswerk en een paar deadlines en vervolgens verwachten we dat hij daar zelfstandig een haalbare planning van maakt.

Terwijl plannen behoorlijk ingewikkeld is, je moet vooruit kunnen kijken, inschatten hoeveel tijd iets kost, een grote taak opdelen in kleinere stukken en bepalen wat eerst moet. Vervolgens loopt op woensdag je voetbaltraining uit, kondigt de docent biologie onverwacht een toets aan en blijkt dat je voor geschiedenis toch iets meer moet doen dan je dacht. Dan moet je dus ook nog kunnen bijsturen.

Hierbij komen verschillende basisvaardigheden samen. Een leerling gebruikt zijn executieve functies om overzicht te houden en op tijd te beginnen, studievaardigheden om te bepalen hoe hij iets gaat leren, zelfregulatie om zijn planning ook daadwerkelijk uit te voeren en reflectie om te ontdekken waarom het de ene keer wel lukt en de andere keer niet.

Daarom vind ik de aandacht voor leergebiedoverstijgende vaardigheden binnen het Masterplan Basisvaardigheden zo belangrijk. Niet omdat scholen er nóg een onderwerp bij moeten krijgen, maar omdat we leerlingen soms beoordelen op vaardigheden die we ze nog onvoldoende hebben aangeleerd.

Binnen Studielift123 bouwen we die vaardigheden daarom stap voor stap op. In de brugklas kan dat heel praktisch beginnen: samen bekijken wat er deze week moet gebeuren en ontdekken dat ‘leren voor Engels’ nog geen planning is. Hoeveel woorden moet je kennen? Hoeveel dagen heb je? Wat ga je vandaag doen?

Naarmate leerlingen ouder worden, kan die begeleiding steeds verder naar de achtergrond. Van een eenvoudige weekplanning naar een toetsweek en uiteindelijk naar een profielwerkstuk of de eindexamens.

En natuurlijk zal de planning van Jesse dan nog steeds af en toe volledig in de soep lopen. Dat hoort misschien juist bij het leerproces. Interessanter dan de mislukte planning vind ik namelijk wat hij daarna kan zeggen.

Als Jesse na die drie toetsen verzucht: ‘Ik had zaterdag al moeten beginnen, want drie vakken op zondagavond werkt dus niet’, heeft hij iets belangrijks geleerd.

Misschien nog geen tien voor plannen.

Maar wat mij betreft wel een dikke voldoende voor ‘leren plannen’.

Wist je dat je voor nog geen 6% van de jaarlijkse tegemoetkoming vanuit het Masterplan Basisvaardigheden jullie leerlingen de hele schoolcarrière kunt ondersteunen met leergebiedoverstijgende vaardigheden?

Niet alleen plannen, maar ook leren leren, reflecteren, zelfinzicht, sociaal emotionele vaardigheden, mediawijsheid, enzovoort?

Vraag nu de brochure aan van onze all-in one mentormethode, dan krijg je direct de brochure Masterplan Basisvaardigheden erbij.

Of plan meteen een online meeting in om te kijken wat Studielift voor jullie school kan betekenen via info@studielift.nl.

Ik wens je een fijne dag,

Annemieke Groeneveld